Wolontariat okazją do rozwoju samego siebie

wolontariatW naszym kolejnym wywiadzie rozmawiamy z Bernardyną Mośkowiak, prezes Wielkopolskiej Rady Koordynacyjnej Związku Organizacji Pozarządowych (WRK ZOP). WRK działa od 1990 i jest jedynym takim związkiem w Wielkopolsce. Realizuje wiele projektów, których nie sposób wymienić w jednym akapicie. Jednak wszystkie działania Związku skupiają się zarówno na wsparciu istniejących już organizacji pozarządowych, jak i budzeniu potrzeby działania w każdym mieszkańcu Wielkopolski. Bernardyna Mośkowiak jest również prezesem Stowarzyszenia Pomocy Osobom Niepełnosprawnym Sokoły działającym w Poznaniu.

 

Wielkopolska Rada Koordynacyjna zrzesza wiele mniejszych bądź większych organizacji działających w Wielkopolsce. W jaki sposób zrzeszenie w federacji wspomaga pracę organizacji pozarządowych? Jakie projekty mogą się okazać nieosiągalne dla poszczególnych organizacji bez koordynacji?


Przede wszystkim dzięki federacjom głos organizacji jest w ogóle słyszalny. Jesteśmy zapraszani do współtworzenia dokumentów strategicznych, bierzemy udział w konsultacjach społecznych i mówimy wtedy o potrzebach i problemach sektora. Można powiedzieć, że bez federacji nie można mówić o czymś takim jak polityka na rzecz rozwoju organizacji. My nie patrzymy na sytuację organizacji ze swojego partykularnego punktu widzenia. Nie reprezentujemy kilku osób prywatnych, które założyły stowarzyszenie, tylko reprezentujemy kilkadziesiąt organizacji, zrzeszających kilkuset członków, zatrudniających kilkudziesięciu pracowników i setki wolontariuszy.


Jako federacja poza reprezentowaniem i wpływaniem na kształt polityk publicznych zajmujemy się również wzmacnianiem organizacji, wsparciem merytorycznym i często infrastrukturalnym. Pomagamy również zakładać fundacje czy stowarzyszenia. Nasze wsparcie jest bardzo kompleksowe. Realizujemy również projekty o zasięgu wojewódzkim. Koordynujemy sieć Centrów Wolontariatu. Wspieramy funkcjonowanie i powstawanie Rad Działalności Pożytku Publicznego w gminach czy powiatach.

 

Często bywa tak, że różne instytucje boją się dzielić swoimi pomysłami, koncepcjami, dobrymi praktykami. Jak przekonać organizacje, że warto współpracować, np. w ramach Związku Organizacji Pozarządowych?


Wymierną korzyścią, którą organizacje mają z członkostwa w Związku są partnerstwa. Bardzo często zapraszamy organizacje członkowskie do swoich projektów, ale również widzimy, że organizacje poznając się bliżej dzięki organizowanym przez nas spotkaniom zawiązują partnerstwa między sobą. Łącząc potencjał 2, 3 a nawet 4 organizacji zwiększamy swoje szanse na dofinansowanie, ponieważ nasze działania się uzupełniają.


Kultura partnerstwa dopiero rozwija się w Polsce i jesteśmy jej gorącymi orędownikami i praktykami.

 

W ramach współpracy zagranicznej WRK podpisała porozumienie z Niemieckim Parytetowym Związkiem Socjalnym Dolnej Saksonii. Czego mogą się nauczyć polskie organizacje współpracując z zagranicznymi sąsiadami?


Przede wszystkim mogą poznać nowe metody pracy. Niemiecki III sektor rozwija się już od prawie 100 lat. Nasz polski rozwija się w pełni właściwie dopiero od 89 roku. Niemieckie organizacje są głównym dostarczycielem usług społecznych w tym socjalnych opłacanych przez państwo. Działają jak przedsiębiorstwa społeczne, sprzedające samorządom usługi. W Polsce motorem organizacji nadal są społeczne zarządy, członkowie i wolontariusze. Co prawda coraz więcej organizacji zatrudnia płatny personel, są one jednak w mniejszości.

 

Konferencja w Urzędzie Miasta Poznania, w której udział wzięli delegaci z Niemiec, z Parytetowego Związku Dolnej Saksonii oraz Pani Pełnomocnik Prezydenta ds. osób niepełnosprawnych, Dorota Potejko.

Konferencja w Urzędzie Miasta Poznania, w której udział wzięli delegaci z Niemiec, z Parytetowego Związku Dolnej Saksonii oraz Pani Pełnomocnik Prezydenta ds. osób niepełnosprawnych, Dorota Potejko

 

W ostatnich latach Rada przeprowadziła wiele projektów mających na celu pobudzić do działania w wolontariacie różne grupy wiekowe i społeczne, a także przygotować centra wolontariatu do pracy z takimi osobami (np. akcja “WOLONTARIAT 50+”, Wiejska Akademia Liderów, seminaria na temat wolontariatu w poznańskich gimnazjach i liceach). Czym różni się praca z wolontariuszami w różnym wieku i z różnych społeczności?


W zależności od cech osoby, która zostaje wolontariuszem, należy stosować różne metody pracy. Różne są motywacje i cele poszczególnych grup wolontariuszy.


Osoby młode bardzo często pragną poprzez wolontariat zdobyć doświadczenie zawodowe, zazwyczaj dopiero muszą nauczyć się wielu rzeczy, dlatego potrzeba poświęcić trochę czasu na ich przygotowanie do pracy, przekazać wiedzę i umiejętności. Często też nie znają swoich kompetencji, nie wiedzą, co chciałyby robić, dlatego ważne jest aby pomóc im rozpoznać ich potencjał. Dla takich wolontariuszy bardzo ważna jest też możliwość poznania nowych osób poprzez wolontariat i chętniej angażują się w działania zespołowe. Z drugiej strony młodzi są otwarci na nowe doświadczenia i gotowi się uczyć. Nauka ta nie przysparza im większych trudności. Osoby te potrafią wnieść wiele energii, są często kreatywne, warto dać im możliwość realizacji własnych pomysłów i pasji, bo to sprawi, że będą się angażować. W przypadku osób niepełnoletnich potrzebna jest zgoda rodziców.

 

wolontariat szkolenie

Szkolenie wolontariuszy - licealistów.

 

Osoby 50+ z kolei najczęściej wiedzą bardzo dobrze co chcą robić, a czego nie. Mają bardzo konkretne oczekiwania związane z wolontariatem. Lubią wykorzystywać swoją wiedzę i doświadczenie życiowe, dlatego warto zaproponować im rolę ekspertów. Osoby te potrzebują konkretnych ustaleń, harmonogramu pracy, cenią swój czas. Rozważnie podejmują decyzję o wolontariacie. Czasami mają problem z korzystaniem z technologii informatycznych. Z drugiej strony osoby te, jeśli zdecydują się zaangażować, potrafią być bardzo oddanymi i stabilnymi wolontariuszami (mają czas, którego brakuje młodym). Podchodzą odpowiedzialnie do powierzonych zadań.


Istotne jest to, aby planując wolontariat wziąć pod uwagę predyspozycje, motywację i możliwości konkretnej osoby. Każdy bowiem może być wolontariuszem, ale nie wszędzie. Wolontariuszami mogą być też osoby wykluczone, czy zagrożone wykluczeniem społecznym. Na przykład osoby niepełnosprawne też mogą być wolontariuszami, jeśli pozwala na to charakter zadania, np. osoba niepełnosprawna ruchowo może jako wolontariusz projektować plakaty, czy udzielać korepetycji. W wolontariat mogą angażować się więźniowie, czy bezrobotni, dla których może on być szansą włączenia się na nowo w życie społeczne.

 

Dlaczego warto angażować tak różne osoby w wolontariat?


Wolontariat jest szansą dla każdego człowieka na aktywny udział w życiu społecznym oraz na samorozwój. Dla osób młodych działania wolontariackie są szkołą postaw prospołecznych i obywatelskich. Poprzez wolontariat ludzie zdobywają doświadczenie, rozpoznają swój potencjał i swoje ograniczenia, dzięki czemu potrafią lepiej wybrać ścieżkę zawodową. Uczą się współpracy w zespole, działania z innymi ludźmi. Osoby starsze poprzez wolontariat mogą nadal aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym, przekazać swoje doświadczenie i umiejętności młodym. Osoby bezrobotne często poprzez wolontariat odzyskują poczucie własnej wartości albo zdobywają nowe umiejętności, które pomagają im znaleźć pracę. Nie do przecenienia jest też sieć kontaktów, którą daje uczestniczenie w aktywności wolontariackiej. Poprzez wspólne działanie w imię jednego celu następuje integracja ludzi z bardzo różnych środowisk, którzy uczą się słuchać i szanować siebie nawzajem.


Różnorodność wolontariuszy jest zatem szansą na integrację różnych grup społecznych, na lepsze zrozumienie swoich potrzeb i budowanie solidarnego oraz tolerancyjnego społeczeństwa.

 

Czy WRK pomaga jedynie organizacjom? Czy osoby prywatne zainteresowane np. pracą w wolontariacie również mogą się zgłosić do WRK?


Wielkopolska Rada Koordynacyjna jest związkiem organizacji pozarządowych i skupia organizacje o różnych profilach działania. Celem i zadaniem WRK jest zapobieganie i walka ze zjawiskami patologii społecznej, likwidacja ubóstwa, udzielanie pomocy oraz inicjowanie i koordynacja działań stowarzyszeń, organizacji i innych placówek pozarządowych, będących członkami WRK, oraz inspirowanie członków do rozwiązywania problemów socjalnych i prorodzinnych w ramach polityki państwa.


WRK ZOP pomaga organizacjom, nieformalnym grupom obywateli i wolontariuszom.
Wolontariuszem może zostać każda osoba fizyczna, która dobrowolnie i bez wynagrodzenia chce pomagać innym.