Wywiad z Andrzejem Szałachem

Andrzej SzałachPrzedstawiamy nowy cykl wywiadów, który przybliży czytelnikom sylwetki ważnych i wpływowych postaci działających w obszarze fundacji i federacji organizacji pozarządowych. Osoby, które będziemy zapraszać do rozmowy nie pracują w tych samych obszarach, mają różne doświadczenia i temperamenty, jednak bez względu na charakter ich i ich pracy, są bezsprzecznie inspirujące, a ich działania realnie wpływają na losy wielu ludzi.

 

Andrzej Szałach na rzecz środowiska osób niepełnosprawnych działa od 1990 roku. W 1991 roku objął funkcję Wiceprzewodniczącego Zarządu Lubelskiego Związku Inwalidów Narządu Ruchu LZINR. Współuczestniczył w tworzeniu Lubelskiego Forum Osób Niepełnosprawnych – Sejmiku Wojewódzkiego, którego był Wiceprzewodniczącym do 1999 roku. W 1999 roku współtworzył także Ogólnopolską Federację Organizacji Osób Niesprawnych Ruchowo OFOONR, której przewodzi od momentu założenia. Federacja zajmuje się obroną interesów osób niesprawnych ruchowo oraz zwiększaniem uczestnictwa tych osób w życiu społecznym, gospodarczym i kulturalnym kraju. W 2003 współtworzył Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych, którego w pierwszej kadencji do 2008 r. był Wiceprzewodniczącym, a w następnej kadencji do 2012 roku Przewodniczącym. W 2008 roku został członkiem Wojewódzkiej Społecznej Rady ds. ON przy Marszałku Województwa Lubelskiego pełniąc funkcję Przewodniczącego, obecnie w następnej kadencji nadal jest członkiem Rady i nadal pełni funkcję Przewodniczącego.

 

Niedawno odbyło się Walne Zebranie Ogólnopolskiej  Federacji Organizacji Osób Niesprawnych Ruchowo. Jak wypadło podsumowanie ostatniego roku pracy organizacji i jakie perspektywy nakreślono na przyszły rok?

 

W minionym roku prowadziliśmy dwa główne zagadnienia.

 

Realizując Uchwały poprzednich Walnych Zebrań opracowaliśmy ulotki skierowane do wszystkich osób niepełnosprawnych zamieszkałych na terenach działania organizacji członkowskich. Ulotki zawierały informację gdzie i jakie sprawy może załatwić osoba niepełnosprawna (ON) w zakresie działań NFZ i PCPR-ów. W ulotkach podano adresy i numery telefonów kontaktowych dla każdego województwa i powiatu, na terenie których ulotki były dystrybuowane. Ulotki były skierowane do tych osób głównie za pośrednictwem ZPOZ i organizacji pozarządowych.

 

Dalsze działania realizujące zlecony przez UE projekt o nazwie FASHION-ABLE w ramach którego opracowuje się odzież i obuwie dla potrzeb osób niesprawnych ruchowo poruszających się na wózkach inwalidzkich. Projekt ten realizuje 14 partnerów w całej Europie tj. projektanci, producenci oraz krajowe organizacje ON Ruchowo z Polski i Hiszpanii jako organizacje opiniujące poprawność tych wyrobów. Jedna z firm partnerskich już uszyła koszule reprezentacyjne dla lubelskich niepełnosprawnych łuczników poruszających się na wózkach inwalidzkich. Pierwsze efekty już są, ale podsumowanie tego projektu nastąpi dopiero za ok. półtora roku, tak więc jeszcze wiele przed nami.

 

Wręczenie koszulek lubelskim niepełnosprawnym łucznikom

Wręczenie koszulek lubelskim niepełnosprawnym łucznikom przez przedstawiciela belgijskiej firmy Bivolino 26.10.2013.
Piotr Sawicki (czwarty od lewej) - w 9 dni później został mistrzem świata w Bangkoku.

 

Prowadzimy także aktywne strony internetowe informujące ON  o  ważnych dla nich sprawach – www.ofoonr.lublin.pl (np. ABC dla ON, Dla organizacji)

 

A na najbliższą przyszłość planujemy również utrzymanie na właściwym i akceptowanym przez środowisko ON stopniu dofinansowania zatrudnienia tych osób na chronionym i otwartym rynku pracy. Ważnym zadaniem będzie też wdrażanie zapisów Konwencji ONZ na szczeblu centralnym i lokalnym.

 

Czy stowarzyszenia działające na rzecz pomocy niepełnosprawnym wciąż mają w Polsce dużo do zrobienia?

 

Oczywiście tak. Po za w/w tematami główne zadanie wynika z tego, że Polska przed rokiem  ratyfikowała Konwencję ONZ o prawach ON i wprowadzanie jej zasad w życie wymaga od nas stałego monitorowania i to nie tylko na szczeblu centralnym, ale właśnie na szczeblu lokalnym.

 

Jest Pan członkiem również Europejskich organizacji, bierze Pan udział w spotkaniach i konferencjach międzynarodowych. Daje to panu możliwość porównania sytuacji w różnych krajach. Jak Polska wypada na tle innych krajów pod względem likwidacji barier dla osób niepełnosprawnych?

 

Moja kadencja w Europejskim Forum Niepełnosprawnych – EDF upłynęła w maju br. Analizując wypowiedzi kolegów z innych krajów  mogę stwierdzić, że jesteśmy na średnim poziomie, jeżeli chodzi o przepisy prawne dot. podstawowych zasad życia ON.

 

Pracując w OFOONR i w Lubelskim Związku Inwalidów Narządu Ruchu musiał się Pan natknąć na wiele przeszkód. Gdyby musiał Pan wskazać jednoznacznie która była największa, którą by Pan wskazał? Bezmyślne przepisy? Bezdusznych urzędników? Ludzką mentalność? A może coś zupełnie innego?

 

W zależności od okresu jaki chcielibyśmy oceniać to występowały one wszystkie, oczywiście z różną aktywnością. Ale chyba najtrudniejsza do pokonania jest jednak ludzka mentalność, która zaszufladkowała osoby niepełnosprawne i nie może się pogodzić z tym, że to są tacy sami ludzie, z takimi samymi prawami i takimi samymi możliwościami.

 

Jakich zmian w społeczeństwie lub polskim prawie życzyłby sobie Pan, w odniesieniu do zapewnienia osobom niepełnosprawnym równości szans w dostępie do nauki, zatrudnienia, kultury?

 

Jak najszybsze wprowadzenie zasad Konwencji ONZ, a to znaczy wprowadzenie stosownych zmian w prawie polskim.

 

Przez lata pracy na rzecz osób niepełnosprawnych udało się Państwu osiągnąć wiele. Z którego projektu jest Pan najbardziej dumny?

 

Samo utworzenie przed 15 laty OFOONR, by jednym, ale silnym głosem mówić o sprawach osób niesprawnych ruchowo (ONR) jest chyba najważniejszym osiągnięciem. A sprawy ważne to np. karty i miejsca parkingowe dla ONR, prawne zakazanie tworzenia barier architektonicznych, a ogólnie utworzenie już wielu przepisów prawnych wyrównujących możliwości normalnego życia przez ONR, a tym samym też osób starszych, matek z dziećmi na wózkach lub po prostu osób chwilowo chorych.

 

Nie potrafię uzmysłowić sobie jednego najważniejszego działania. Życie ludzkie składa się z samych drobnych osiągnięć i takie mamy. Ale one wszystkie składają się na nasze coraz lepsze życie i to jest sukces. Tym bardziej, że staliśmy się wreszcie partnerem dla tych, którzy o naszym codziennym życiu decydują i je układają.