Haluks

haluksHaluks (hallux valgus) inaczej halluks lub paluch koślawy to deformacja stawu śródstopno-paliczkowego, która w efekcie prowadzi do bocznego odchylenia palucha. Haluksy pojawiają się zazwyczaj na obu stopach. Początkowo nie sprawiają bólu, wraz z rozwojem choroby może się jednak pojawić stan zapalny, zaczerwienienie i obrzęk w okolicy stawu śródstopno-paliczkowego.

 

Choroba ma charakter postępujący, średnio u połowy pacjentów pojawia się już przed 20. rokiem życia, szacuje się, że dotyka 4% populacji i zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych.

 

Haluksy to choroba, która dotyka głównie kobiet, w zdecydowanej większości przypadków (60-88%) jest dziedziczna. Pojawieniu się i rozwojowi haluksów sprzyja niezdrowy tryb życia, nadwaga, noszenie źle wyprofilowanych butów na wysokim obcasie, przez które dochodzi do zbytniego obciążenia a następnie poszerzenia przedniej części stopy i nawet pojawienia się dodatkowych zmian. Negatywnie na stan stóp może wpłynąć również obuwie źle dopasowane lub zbyt wąskie, co również wpłynąć może na deformacje stopy. Pojawienie się haluksów to nie tylko konsekwencja kobiecej słabości do wysokich obcasów. Kobiety mają po prostu bardziej podatne na deformacje stopy i słabszy układ więzadłowo-torebkowy stóp. Wada pojawia się najczęściej jako efekt wystąpienia kilku czynników rozwoju choroby. Nie zawsze więc wybór wysokich obcasów prowadzi do powstania haluksów. Na pojawienie się haluksów szczególnie narażone są baletnice, ponieważ w czasie tańca narażają przednią część stopy na szczególnie duże obciążenie.

 

Na predyspozycje genetyczne niestety nie ma się większego wpływu, można jednak chronić się przed haluksami i spowolnić ich rozwój, wybierając odpowiednie obuwie oraz stosując wkładki ortopedyczne. Warto także dbać o prawidłowy rozwój stóp i przede wszystkim zapobiegać powstaniu płaskostopia. O wiele lepiej jest zapobiegać niż leczyć, zaś troska o stopy z pewnością zaprocentuje w przyszłości. Specjaliści zalecają, żeby nie tylko wybierać wygodne buty, ale również zmieniać je w ciągu dnia, a także, jeśli tylko to możliwe, chodzić boso. Zbawienny wpływ na stopy mają również ćwiczenia, które wzmocnią mięśnie i więzadła. Przy płaskostopiu poprzecznym koniecznie trzeba pamiętać o regularnym noszeniu wkładek ortopedycznych.

 

Samo leczenie uzależnione jest od stopnia rozwoju haluksów. Początkowo łagodzi się dolegliwości poprzez zażywanie leków, stosowanie wyprofilowanego obuwia i wkładek oraz fizjoterapię. Dobre efekty przynosi również zastosowanie klina międzypalcowego. Jego głównym zadaniem jest odpychanie palucha od pozostałych palców stopy, co z kolei prostuje go oraz łagodzi ból.

 

Pomocny jest również dostępny w dwóch wersjach (na dzień i na noc) aparat marcin, który ma ustawiać paluch w odpowiedniej pozycji. Jeśli pojawi się stan zapalny halluksów, podaje się zazwyczaj niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz doustne środki bez recepty np. ibuprofen. Gdy stan zapalny się nasila, ortopeda może zalecić wykonanie dostawowego wstrzyknięcia glikokortykosteroidów.

 

Przy zaawansowanych zmianach konieczne jest już leczenie operacyjne, które zapobiega pogłębianiu deformacji. Wybór metody zależy od stopnia zaawansowania choroby. Przy deformacjach średnich i niewielkich stosuje się techniki scarf (przecięcie kości w kształcie litery Z, dwie części pierwszej kości śródstopia przemieszcza aż do uzyskania koniecznej przy korekcji wielkości) i chevron (przecięcie kości w dalszym odcinku pierwszej kości śródstopia, cięcie przypomina kształtem literę V). Przy dużych deformacjach sprawdzają się różne modyfikacje metody scarf. Tuż po operacji nie jest już konieczne zakładanie gipsu, pacjent chodzi już następnego dnia po wykonaniu zabiegu, przez pierwsze tygodnie od operacji chodzi w specjalnym obuwiu, wykonuje ćwiczenia stóp, masaże wirowe, stosuje się fizykoterapię oraz terapię energotonową.

 

Źródło zdjęcia: http://pl.wikipedia.org/wiki/Paluch_ko%C5%9Blawy