Kleszczowe zapalenie mózgu

kleszczowe zapalenie mózguKleszczowe zapalenie mózgu (łac. encephalitis ixodica) jest wirusową chorobą układu nerwowego, która najczęściej przenoszona jest przez kleszcze. Zachorowania są głównie związane z ogniskami przyrodniczymi, czyli miejscami, gdzie krąży wirus. Nosicielami niebezpiecznego Flavivirusa są kleszcze, które gryzą nie tylko zwierzęta, ale również i ludzi. Najbardziej popularne miejsca ukąszeń do głowa, uszy, ręce, nogi oraz miejsca zgięć kolan i łokci. Ślina kleszcze zawiera w środki znieczulające, dlatego ukąszony może nawet nie wiedzieć, kiedy został zaatakowany przez kleszcza. W Europie wyróżnia się dwa typy Flavivirusa. Jeden wywołuje środkowoeuropejskie zapalenie mózgu, drugi jest przyczyną o wiele bardziej groźnego, rosyjskiego, wiosenno-letniego zapalenia mózgu.

 

Kleszcze aktywne są w okresie od wiosny do jesieni, najwięcej zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu oraz opon mózgowo-rdzeniowych odnotowuje się najczęściej na przełomie czerwca i lipca oraz w październiku.

 

Choroba nie ujawnia się od razu, lecz najczęściej w tydzień lub dwa po ukąszeniu. Rozpoznać można ją tylko na podstawie badań wirusologicznych i serologicznych. U niektórych przebiega łagodnie, w innych przypadkach wyróżnia się dwie fazy choroby. Pierwsza faza, jeśli chodzi o objawy, jest bardzo podobna do grypy. Pojawia się wysoka gorączka, bóle mięśni, zmęczenie, bóle głowy. Objawy te ustępują zazwyczaj po tygodniu, po którym następuje tydzień poprawy, a następnie rozpoczyna się druga faza choroby. Pojawiają się nie tylko bóle głowy, ale również sztywność karku, nudności, gorączka, wymioty, osłabienie a nawet omdlenia. Najbardziej powszechną i najlżejszą postacią kliniczną jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które występuje w 60% przypadków. U 30% chorych stwierdza się zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, natomiast zapalenie mózgu, rdzenia i opon mózgowo-rdzeniowych, które stanowi pojawia się u 10% chorych. Umiera 2% chorych (w przypadku środkowoeuropejskiego zapalenia mózgu) i nawet 30% przy rosyjskim, wiosenno-letnim zapaleniu mózgu. Leczenie jest trudne, trwa od kilku tygodni do nawet kilku lat, chorzy podlegają hospitalizacji.

 

W przypadku zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu stosuje się wyłącznie leczenie objawowe (przeciwobrzękowe, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe). Objawy zazwyczaj ustępują po upływie 2-3 tygodni. Choroba rzadko prowadzi do śmierci, mogą natomiast pojawić się różne niedowłady, zanik mięśni, bóle głowy, zaburzenia psychiczne, depresja, a nawet porażenie nerwów czaszkowych oraz obwodowych jako następstwa pochorobowe.

 

Na kleszczowe zapalenie mózgu chorują ludzie w różnym wieku, zarówno 3-letnie dzieci, jak też i osoby starsze liczące po 80 lat. Największą liczbę zachorowań jednak odnotowuje się wśród osób w wieku 15-50 lat. Na szczęście można się bronić przez chorobą. Warto pamiętać, o stosowaniu środków przeciw kleszczom i komarom, przed wycieczką do parku czy lasu warto pamiętać o odpowiednim ubiorze, które powinno zakrywać szczelnie ciało. Dobrze jest też wziąć ze sobą nakrycie głowy. Jeśli kleszcz jednak ukąsi, należy go ostrożnie wyjąć i zdezynfekować ranę. Można również zdecydować się na zaszczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Szczepionka podawana jest w trzech partiach. Pierwszą przyjmować mogą nawet roczne dzieci, drugą podaje się w miesiąc po pierwszej, trzecią zaś porcję rok później. Później co trzy lata zaleca się przyjmować szczepienie przypominające. Szczepionka jest płatna, jednak na zaszczepienie powinny zdecydować się przede wszystkim te osoby, które często przebywają na terenach endemicznych i są szczególnie narażone na ukąszenie kleszczy. Rozprzestrzenianiu się kleszczy sprzyjają przede wszystkim łagodna zima oraz wilgotne lato. Mężczyźni chorują na kleszczowe zapalenie mózgu zazwyczaj dwa razy częściej niż kobiety.

 

Źródło zdjęcia: http://www.flickr.com/photos/19937098@N00/5829948023/