Stopa końsko-szpotawa

stopa końsko-szpotawaStopa końsko-szpotawa (łac. talipes equinovarus, ang. club foot) jest to wrodzona wada (jedno lub obustronna) układu kostno-stawowego stopy i goleni, przy którym trwale zgięta jest podeszwa stopy. Deformacja występuje w połączeniu z innymi wadami narządów ruchu lub jest wadą izolowaną, występuje średnio 2-3 razy częściej u chłopców niż dziewczynek. Stopa końsko-szpotawa jest drugą, jeśli chodzi o częstość, wadą narządów ruchu. Podczas badania dobrze jest od razu upewnić się, czy dziecko nie ma innych wad wrodzonych układu ruchu.

 

Typowe dla stopy końsko-szpotawej charakterystyczne są zgięcie podeszwy stopy i odwrócenie okolicy pięty do wewnątrz, młotkowate palce, przodostopie, rotacja kompleksu podskokowego oraz pojawienie się sklepienia podłużnego stopy, nieprawidłowe rozluźnienie i przykurczenie mięśni.

 

Choroba nieleczona może prowadzić do powstania zmian w mięśniach, torebkach stawowych oraz więzadłach, skrócenia stopy i podudzia, wyszczuplenia łydki i powstawania przerostu w stawie kolanowym.

 

Nie wiadomo co powoduje powstanie deformacji, jednak jej pojawienie się może mieć związek z paleniem papierosów oraz przyjmowaniem ecstasy w czasie ciąży.

 

Leczenie deformacji nie jest łatwe, wiele zależy nie tylko od wiedzy lekarza, ale również i od wytrwałości rodziców. Wraz z każdą korekcją trzeba zatroszczyć się również i o jej stabilizację, w przeciwnym razie zniekształcenie może powrócić. W leczeniu dąży się do tego, aby kościec stopy nie wykazywał odchyleń, a jej mięśnie zapewniały harmonię w czasie ruchu. Z samą oceną postępów  leczenia trzeba wstrzymać się do zakończenia wzrostu, decydujące są jednak pierwsze lata dziecka.

 

W leczeniu popularna jest metoda Ponsetiego, w której co tydzień na nowo modeluje się kształt stopy i utrwala się go za pomocą gipsu przez 6-9 tygodni. Kiedy stopa przyjmie już podstawowe ustawienie, dziecko nosi specjalne obuwie, które ma utrwalić efekty leczenia. Ważne jest też systematyczne wykonywanie zalecanych ćwiczeń, które mają pobudzić mięśnie strzałkowe.

 

Zastosować można również leczenie operacyjne, jednak stopniowo odchodzi się od tej metody, zazwyczaj operację przeprowadza się wtedy, kiedy korekcja nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Najlepszy czas na operację to okres między szóstym a dziewiątym miesiącem życia dziecka, kiedy stopa ma długość średnio 8-10 centymetrów.

 

Metoda i sposób leczenia uzależnione są od typu samej deformacji. Wyróżnia się kilka odmian stopy końsko-szpotawej.

 

Przy postaci habitualnej (ułożeniowej) stopa ma smukły kształt oraz prawidłową wielkość i można ją skorygować podczas pierwszego badania. W dalszym rozwoju nie pojawiają się komplikacje i nawroty deformacji.

 

Większa deformacja stopy występuje przy postaci idiopatycznej stopy końsko-szpotawej. Pełna korekcja nie jest wówczas możliwa przy pierwszym badaniu. Korekcję przeprowadza się zarówno metodami nieoperacyjnymi, jak też i operacyjnymi.

 

Kiedy deformacja jest duża, stopa jest sztywna, krótka, szeroka i nieprawidłowo ustawiona, sama korekcja nie przynosi oczekiwanych rezultatów i konieczne staje się już leczenie operacyjne.

 

Źródło zdjęcia: http://pl.wikipedia.org/wiki/Stopa_ko%C5%84sko-szpotawa