Zakrzepica żył głębokich

zakrzepnica żyłZakrzepica żył głębokich (łac. Thrombophlebitis profunda, ang. Deep Vein Thrombosis, DVT), potocznie tromboza to choroba, w której dochodzi do powstania zakrzepu w układzie żył głębokich. Chociaż pojawić się może w kończynach górnych, to jednak zdecydowanie częstsza jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych. W wielu wypadkach choroba ta prowadzić może do bardzo groźnej choroby zakrzepowo-zatorowej, która może stać się nawet przyczyną śmierci, jeśli fragment zakrzepu oderwie się i z wraz z krwią dostanie się do tętnicy płucnej i jej rozgałęzień i tym samym doprowadzi do zatorowości płucnej. W Polsce na zakrzepicę rocznie choruje ponad 50 tysięcy osób, na zatorowość zapada ponad 20 tysięcy ludzi.

 

Zakrzepica zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Świadczyć o niej mogą zaczerwienie skóry, obrzęk, ból (głównie łydek), gorączka, nadmiernie wypełnienie żył powierzchownych, a więc objawy typowe również dla wielu innych chorób. Do postawienia diagnozy konieczne są więc dodatkowe badania: USG doppler kończyn dolnych (pozwala dokładnie zbadać i ocenić stan żył i obecność skrzepów), flebografia kontrastowa, rezonans magnetyczny, badanie stężenia D dimerów w osoczu. Leczenie wymaga hospitalizacji i nie można z nim zwlekać, ponieważ w skrajnych przypadkach konieczna stać może się amputacja kończyny, a życie chorego może zostać poważnie zagrożone.

 

Różne są przyczyny powstania zakrzepicy żył głębokich. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem. Chorobie sprzyja też siedzący tryb życia, długotrwałe unieruchomienie, tak samo praca przed komputerem jak również i długie loty (dlatego chorobę nazywa się też chorobą klasy ekonomicznej), inne choroby (w tym nowotworowe) oraz stany pooperacyjne, ciąża i połóg, otyłość, niewydolność krążenia a także zmiany w składzie krwi. Do powstania zakrzepicy przyczynić mogą się również żylaki. Ich wyeliminowanie zmniejsza ryzyko pojawienia się zakrzepicy żył głębokich nawet o 30%.

 

Zakrzepica najczęściej jednak rozwija się wtedy, kiedy kilka tych przyczyn nałoży się na siebie. Do powstawania zakrzepicy mogą przyczynić się niektóre leki, zmiany hormonalne czy nawet predyspozycje genetyczne. W grupie podwyższonego ryzyka są więc np. otyłe osoby po czterdziestce, które pracują przez wiele godzin przy biurku lub często odbywają podróże samolotem. Właśnie dlatego tak ważna jest zmiana trybu życia. Nawet jeśli przebywa się przez wiele godzin w nieruchomej pozycji warto co jakiś czas rozruszać kości, w wolnym czasie warto przekonać się do rekreacyjnego uprawiania różnych sportów.

 

Leczenie zakrzepicy sprowadza się najczęściej do podawania leków przeciwzakrzepowych, heparyny oraz antykoagulatów, które mają zapobiegać powiększaniu się oraz nawrotowi zakrzepicy. Leki, które mają rozpuścić skrzep mają niestety wiele działań ubocznych, dlatego przepisuje się je tylko pacjentom, u których choroba jest już w bardzo zaawansowanym stadium. Dobre efekty przynieść może także kompresjoterapia, czyli stosowanie materiałów uciskowych: specjalnych skarpet, pończoch i rajstop.

 

Rozwiązaniem ostatecznym jest operacja, podczas której usuwa się skrzep. Leczenie farmakologiczne można również uzupełnić dodatkowym zabiegiem mechanicznego rozbicia i odessania skrzepliny.

 

Zakrzepicę leczy się długo, nierzadko do końca życia, a nawet jeśli uda się zahamować jej rozwój, to nierzadko pojawiają się niebezpieczne dla zdrowia powikłania. Szacuje się, że komplikacje po wyleczeniu tej choroby dotyczą nawet 90% pacjentów. Poważnym problemem jest uszkodzenie zastawek żylnych, w wyniku którego dochodzi do zastoju krwi w żyłach głębokich. Pojawić może się także zespół pozakrzepowy, w którym zwłókniająca się tkanka podskórna dokonuje zmian w obrębie skóry, która staje się cieńsza, ciemniejsza, może pojawić się nawet owrzodzenie. Temu wszystkiemu zaś towarzyszy uczucie ciężkości oraz obrzęki kończyn dolnych.

 

Źródło zdjęcia: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zakrzepica_%C5%BCy%C5%82_g%C5%82%C4%99bokich