Zwyrodnienie plamki żółtej

zwyrodnienie plamki żółtejZwyrodnienie plamki żółtej (ang. Age-related Macular Degeneration, w skrócie AMD) to choroba cywilizacyjna, która prowadzi do znacznego pogorszenia wzroku a nawet ślepoty. Już dziś choruje 25 milionów ludzi po 50. roku i liczba ta ma się w przyszłości powiększać. Zwyrodnienie plamki żółtej (najbardziej czułej części siatkówki oka odpowiedzialnej za ostre i kolorowe widzenie) pojawia się w dwóch postaciach: suchej (80-90% przypadków zachorowań) lub wysiękowej (10-20% chorych), przy czym suche zwyrodnienie przekształcić się może w zwyrodnienie wysiękowe i w ciągu nawet kilku tygodni doprowadzić do utraty wzroku.

 

Początkowo choroba rozwija się niemal niezauważalnie, nieznacznie pogarsza się ostrość widzenia, choruje najczęściej jedno oko, a zmiany zwyrodnieniowe w drugim zaczynają pojawiać się średnio 5 lat później. Wzrok chorego zaczyna się pogarszać, ponieważ na skutek nieprawidłowego rozrostu naczyń krwionośnych naczyniówki w obszarze plamki uszkodzone zostają światłoczułe komórki w siatkówce oka. Wraz z postępem zwyrodnienia chory zaczyna widzieć coraz gorzej, zamazuje mu się obraz na wprost, pojawiać się może ciemna plama w centralnym polu widzenia. Typowe są również zaburzenia poczucia kontrastu, pogarsza się ostrość widzenia, proste linie wydają się falowane.

 

Wysiękowe zwyrodnienie plamki to efekt powstawania nieprawidłowych naczyń krwionośnych pod siatkówką. Przepuszczają one osocze i krew, pod których wpływem siatkówka unosi się, a plamka zostaje uszkodzona. Kiedy więc proste linie zaczyna się postrzegać jako faliste, trzeba niezwłocznie zgłosić się do okulisty, ponieważ przy tym typie choroby, zwyrodnienie postępuje bardzo szybko.

 

Przy suchym zwyrodnieniu plamki żółtej dochodzi do stopniowego zanikania komórek światłoczułych i wraz z tym procesem coraz bardziej pogarsza się widzenie centralne. Niepokojące powinno być pojawienie się druzów, czyli żółtych złogów pod siatkówką. Nie stwierdzono co prawda ich związku z chorobą zwyrodnieniową, jednak warto zachować czujność. Na zwyrodnienie plamki żółtej wpływu nie mają natomiast inne choroby oczu: zaćma oraz jaskra.

 

Zarówno w leczeniu jak i przy wykrywaniu zwyrodnienia plamki żółtej niezmiernie pomocny może okazać się test Amslera, który pozwala kontrolować wzrok i wykryć jego pogorszenie się. Test można wykonywać samodzielnie w domu. Okulista może również przeprowadzić szereg badań. Stan siatkówki oraz nerwu wzrokowego można ocenić na podstawia badania dna oka. Wykonuje się również tonometrię (mierzenie ciśnienia śródgałkowego), angiografię fluoresceinową oraz OCT (optyczną koherentną tomografię siatkówki).

 

Przy wysiękowym zwyrodnieniu plamki żółtej stosuje się zastrzyki (lek wstrzykuje się do wnętrza oka). Lekarz zalecić może terapię laserową lub fotodynamiczną. Podawane są również sterydy do ciała szklistego.

 

Na stan oka wpływ ma również dieta. Warto zrezygnować z tłuszczów nasyconych i spożywać więcej kwasów tłuszczowych omega 3, które są składnikiem budulcowym siatkówki oka. Dietę warto wzbogacić o ryby, owoce morza, orzechy. Antyoksydanty również mogą opóźnić postępowanie zwyrodnienia. Szczególnie zalecane jest spożywanie witaminy C, E, beta-karotenu oraz cynku.

 

Chory powinien również rzucić palenie, niezmiernie ważne jest chronienie też samych oczu przed słońcem i szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB.

 

Choroba może być uwarunkowana genetycznie, na co niestety nie ma się już wpływu. Jej pojawieniu sprzyjają również otyłość i miażdżyca. Jeśli więc w rodzinie pojawiały się przypadki zwyrodnienia plamki żółtej, a utrzymanie prawidłowej wagi ciała sprawia szczególne problemy, warto szczególnie dbać o oczy i reagować od razu, kiedy tylko zaobserwuje się pogorszenie wzroku. Im szybciej choroba zostanie wykryta, tym większe szanse, że opóźni się w sam proces zwyrodnienia i pogarszania wzroku.

 

Źródło zdjęcia: http://en.wikipedia.org/wiki/Macular_degeneration