Żylaki nóg

żylaki nógŻylaki nóg (łac. varices extremitatum inferiorum) to trwałe i widoczne rozszerzenie żyły lub żył układu powierzchniowego spowodowane wadliwą pracą zastawek żylnych.

 

Krew w nogach płynie do serca średnio 1 metr pod górę, wbrew grawitacji, żyły przy tym wspomagane są przez mięśnie, które kurczą się i rozkurczają, pompując krew do serca. Zastawki mają zapobiegać się jej cofaniu. W bezruchu praca mięśni ustaje, krew przepływa wolniej, zalega w naczyniach i napiera na ich ściany, przeciążone zastawki pracują coraz gorzej, a żyły powierzchniowe poszerzają się. Chorobie towarzyszą różne objawy. Początkowo są to charakterystyczne pajączki na łydkach, udach i w zgięciu kolanowym, swędzenie i poczucie ciężkości w nogach, opuchnięte kostki. Kiedy tylko zaczną się pojawiać, trzeba zacząć działać. Zachorowalność wzrasta z wiekiem, a na wystąpienie żylaków średnio cztery razy bardziej narażone są kobiety. Powstaniu żylaków sprzyjają zarówno stojąca i siedząca praca, jak też i ciąża, otyłość i nadwaga, niewygodne obuwie oraz przegrzewanie nóg. Warto pamiętać, że żylaki nie tylko wyglądają nieestetycznie i znacznie obniżają komfort życia. Są również bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Pokrywająca żylaki skóra może pękać, może dojść do owrzodzenia, zapalenia żył czy pojawienia się skrzepu. Żylaki mogą więc z czasem doprowadzić nawet do niewydolności oddechowo-krążeniowej z zatrzymaniem akcji serca włącznie. Im bardziej zaawansowana jest choroba, tym trudniejsze i bardziej kosztowne staje się leczenie.

 

Wyróżnia się zasadniczo trzy typy żylaków: pierwotne, wtórne oraz żylaki o nieznanej etiologii.

 

Przyczyną pojawienia się żylaków pierwotnych jest mniejsza ilość tkanki sprężystej, co zmniejsza odporność naczyń żylnych na rozciąganie. Powstaniu żylaków pierwotnych sprzyja siedzący i stojący tryb życia, ciąża.

 

Żylaki wtórne powstają, gdy występuje niedrożność żył głębokich, a w efekcie przepływ krwi przez powierzchowne żyły kończyn dolnych zwiększa się.

 

Przyczyną wystąpienia żylaków o rzadkiej etiologii są najczęściej wrodzone albo nabyte przetoki tętniczo-żylne.

 

Stan żył i zastawek można ocenić, przeprowadzając ultrasonograficzne badanie przepływu krwi metodą Dopplera. Bada się w nim budowę, grubość, podatność ścian żyły na ucisk, przepływ krwi oraz obecność zakrzepów. Stosuje się także próby czynnościowe Trendelenburga i Perthesa.

 

W leczeniu stosuje się leki, których zadaniem jest poprawienie funkcjonowania żył i jednocześnie złagodzenie towarzyszącego żylakom poczucia ciężkości i obrzęków. Żylaki można też leczyć operacyjnie. Usuwa się je wówczas lub podwiązuje niewydolne żyły. Jeśli zabieg wykona się we wstępnym etapie choroby, wystarcza zazwyczaj tylko kilkumilimetrowe nacięcie skóry.

 

Warto jednak pamiętać, że wielkie znaczenie ma również leczenie zachowawcze oraz profilaktyka, o które może zadbać już właściwie każdy. Najważniejsza jest zmiana trybu życia na bardziej aktywny. Bezruch, niezależnie czy na siedząco czy na stojąco, dobrze jest co jakiś czas przerwać nawet prostym ćwiczeniem wznoszenia się na palcach i opadania na pięty. Codziennie warto znaleźć czas na spacerowanie przez 30 minut, jazdę na rowerze, pływanie czy jakąkolwiek inną aktywność, która może pobudzić krążenie krwi w żyłach. Dobrze jest też zacząć używać skarpet, pończoch lub rajstop uciskowych, a przy tym zrezygnować z ciasnych ubrań i bardzo wysokich obcasów (od 5 cm), które usztywniają stopę. Koniecznie trzeba też pożegnać się raz na zawsze z paleniem, zminimalizować spożycie soli i zadbać o prawidłową wagę ciała, ponieważ nadwaga tylko niepotrzebnie przeciąża i tak już bardzo przeciążone żyły.

 

Źródło zdjęcia: http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBylaki_ko%C5%84czyn_dolnych