Żylaki odbytu

żylaki odbytuŻylaki odbytu (łac. varices haemorrhoidales; ang. hemorrhoids), hemoroidy, guzki krwawnicze są strukturami anatomicznymi w formie uwypukleń błony śluzowej zbudowanymi z tkanki naczyniowej, a ich zadaniem jest uszczelnianie kanału odbytu, nad którym się znajdują. Choroba pojawia się wtedy, kiedy guzki te przemieszczają się do wewnątrz oraz poza kanał odbytu, czemu towarzyszą liczne dolegliwości: pieczenie i swędzenie, krwawienie podczas oddawania stolca, wysięk, stany zapalne, ból, uczucie niecałkowitego wypróżnienia, a w zaawansowanym stadium choroby również wypadanie żylaków.

 

Hemoroidy standardowo dzieli się na zewnętrzne oraz wewnętrzne. Hemoroidy zewnętrzne znajdują się poniżej linii grzbietowej, pod błoną śluzową kanału odbytu, typowe jest przy nich pojawianie się zakrzepów. Hemoroidy wewnętrzne umiejscowione są powyżej linii grzbietowej, sprawiają mniejszy ból niż hemoroidy zewnętrzne, ale krwawienie przy nich jest bardziej obfite.

 

W chorobie hemoroidalnej wyróżnia się cztery stopnie jej zaawansowania. W pierwszym stopniu hemoroidy może wykryć jedynie badanie rekto lub anoskopowe, towarzyszy im jedynie bezbolesne krwawienie. Przy drugim stopniu choroby hemoroidy wypadają na zewnątrz przy wypróżnianiu się, ale samoistnie wracają do kanału odbytu. Na tym etapie choroby może pojawić się pieczenie, świąd, krwawienie oraz uczucie niepełnego oddawania stolca. W trzecim stopniu choroby guzki wypadają podczas wyróżniania oraz wysiłku fizycznego i należy ręcznie odprowadzić je do kanału odbytu. Ból staje się coraz bardziej dotkliwy, typowe jest też krwawienie, pieczenie i świąd. W ostatniej fazie choroby (bardzo rzadkiej) guzki na stałe utrzymują się na zewnątrz i nie można ich odprowadzić, pojawia się zakrzepica, chory może mieć problemy z nietrzymaniem moczu.

 

Przyczyny powstania choroby hemoroidalnej są różne. Prowadzić do niej może siedzący tryb życia, częste zaparcia, nieodpowiednia dieta, pojawić się może również w czasie ciąży. Chorobie sprzyja również uprawianie niektórych dyscyplin sportowych, np. jeździectwa czy kolarstwa, łagodząco wpływa natomiast pływanie. Choroba hemoroidalna może mieć również podłoże genetyczne.

 

Postawienie odpowiedniej diagnozy jest niezmiernie ważne przy dobraniu metody leczenia, warto też pamiętać, że badania pozwalają ustalić, czy ma się faktycznie do czynienia z chorobą hemoroidalną, ponieważ bardzo podobne objawy występują przy raku jelita grubego. Lekarz zazwyczaj przeprowadza wywiad z pacjentem, wykonuje badanie per rectum. Przeprowadza się też badanie anoskopowe (badanie odbytu) oraz kolonoskopowe (badanie całego jelita grubego, pozwala wykryć rak jelita grubego nawet we wczesnym stadium). Na podstawie wyników badań dobiera się metodę leczenia. W pierwszych stadiach choroby podaje się leki (miejscowe, łagodzące, ściągające, przeciwzapalne, odkażające i znieczulające oraz poprawiające krążenie). Zaleca się również zmianę trybu życia na bardziej aktywny, wprowadzenie do diety większej ilości błonnika i ograniczenie spożycia kawy i alkoholu. Ulgę przynieść mogą również metody naturalne np. stosowanie nasiadówek czy ziołowych kompresów. Warto też zwrócić uwagę na bieliznę, powinna być przewiewna i wykonana z naturalnych materiałów. Niezbędna jest też odpowiednia higiena okolic intymnych.

 

Przy bardziej zaawansowanej chorobie hemoroidalnej przeprowadza się zabiegi mające wywołać bliznowacenie i włóknienie w obrębie tkanki hemoroidalnej i ogólnie zmniejszenie jej ukrwienia. Stosuje się skleroterapię, fotokoagulację i elektrokoagulację oraz krioterapię. Szczególnie popularna i wyjątkowo skuteczna jest metoda Barrona, w której zakłada się gumowe podwiązki na podstawę guzków, co w efekcie ma doprowadzić do ich martwicy oraz odpadnięcia. Dobre efekty przynieść może zastosowanie metody Morinagi, w której wykorzystuje się specjalną sondę USG8.

 

Leczenie operacyjne to już ostateczność i kwalifikowani są do niego jedynie ci pacjenci, u których stwierdzono III i IV stopień choroby hemoroidalnej, a inne metody leczenia nie przyniosły skutki. Przy operacjach stosuje się metody Milligana-Morgana, Fergusona oraz bardziej nowoczesne metody Longo lub Liga Sure.

 

Źródło zdjęcia: http://pl.wikipedia.org/wiki/Guzki_krwawnicze